PYXIDA%20MAGAZINE%20%202%20creat%20LOGO%

«Αριστεία» στην εκπαίδευση


Η αριστεία δεν μπορεί να προσδιοριστεί το ίδιο από όλους και από όλες, πρόκειται για μία έννοια αμφίσημη και οι επικρατούσες αντιλήψεις είναι δύο. Από τη μια οι υποστηρικτές της θεωρούν ότι οι εξαιρετικές ατομικές επιδόσεις, μετέπειτα θα συμβάλλουν στην πρόοδο της κοινωνίας και από την άλλη οι επικριτές της που αρνούνται ότι η σχολική βαθμολογία μπορεί να αποτυπώσει την αξία του εκάστοτε μαθητή.


Αναμφίβολα, οι επιδόσεις ενός ατόμου έχουν άμεση συνάρτηση με τον κοινωνικό περίγυρο. Από την εποχή του Ομήρου, μέσω της αριστείας ο άνδρας της περιόδου αυτής αναδεικνύει τον χαρακτήρα και τη δύναμή του, που απηχούν την αρετή του, γεγονός που επηρεάζει την κοινωνική του αξιολόγηση. Επιδίωξη όλων, από μικρή ηλικία, είναι να αναγνωριστούν, να διακριθούν στο σχολείο και ευρύτερα στην κοινωνία. Οι καλοί βαθμοί του σχολείου συμβάλλουν στην επίτευξη της αναγνώρισης του ατόμου τόσο από το στενό όσο και από το κοινωνικό περιβάλλον. Επίσης, η βαθμολογία αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να αντιληφθούν οι νέοι πως για να αποκτηθεί οτιδήποτε στη ζωή απαιτείται μόχθος και προσπάθεια υλοποιώντας το παροιμιώδες «Συν Αθηνά και χείρα κίνει». Ως λογικό απότοκο των παραπάνω προκύπτει ότι η εκπλήρωση των ατομικών στόχων θα ωφελήσει στο μέλλον οικονομικά, πολιτικά, κοινωνικά τον τόπο στον οποίο διαβιούν.

Ωστόσο, στην περίπτωση που η αριστεία επιδιώκεται να αναδειχθεί σε υψηλότερο βαθμό, οι επιδόσεις τίθενται ως αυτοσκοπός με άμεση συνέπεια την καταπίεση των ατόμων. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το εκπαιδευτικό σύστημα αντιμετωπίζει μονόπλευρα τους μαθητές καθώς επιβραβεύει τις ικανότητες εκείνες που σχετίζονται με τη μηχανιστική απομνημόνευση της εκπαιδευτικής ύλης, με μια στείρα αποστήθιση εκκλησιαστικού τύπου παραμερίζοντας τις υψηλές νοητικές δυνατότητες του ατόμου. Έτσι, ο μαθητής νοσεί ψυχικά , οι γονείς οικονομικά. Παράλληλα, ο σχολικός έλεγχος δεν μπορεί να αποτιμήσει τα ηθικά χαρακτηριστικά ενός ατόμου και φυσικά δεν έχουν όλοι ισότητα ευκαιριών προκειμένου να επιτύχουν. Η βαθμολογία ενός σχολείου δεν μπορεί να αποτυπώσει το αν ένας μαθητής είναι δίκαιος ή ευγενικός στις κοινωνικές του συναναστροφές και ταυτόχρονα όσα παιδιά ανήκουν σε ανώτερα οικονομικά στρώματα αυτομάτως τίθενται σε ευνοϊκότερη θέση.


Συνεπώς και οι δύο απόψεις έχουν μια δόση αλήθειας, αυτό που πρέπει να γίνει αντιληπτό όμως είναι ότι το ζήτημα της αριστείας επιβάλλεται να αναθεωρείται και να αξιολογείται διαρκώς και εντέλει να αναδεικνύεται σε στόχο που αφορά τους πάντες.


ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΑΝΝΙΚΟΠΟΥΛΟΣ

Τμήμα Φιλολογίας

Φροντιστηρίου Πρότυπο