PYXIDA%20MAGAZINE%20%202%20creat%20LOGO%

Ηθη και Έθιμα


Αυτές οι μέρες είναι μέρες χαράς, μέρες γιορτής, μέρες αγάπης. Οι ευχές “ χρόνια πολλά” “ καλές γιορτές” αντηχούν συνέχεια στα αυτιά μας. Όπου βρεθούμε και όπου σταθούμε η χριστιανική

παράδοση συναντά τα αρχαιοελληνικά ήθη. Είναι μια καλή ευκαιρεία να θυμηθούμε πόσο πλούσιοι είμαστε σε ήθη και σε έθιμα. Πόσα από αυτά αγνοούμε και πόσα από αυτά έχουμε ξεχάσει.


Ας θυμηθούμε λοιπόν κάποια από αυτά:


Στη Βόρειο Ελλάδα έχουμε τις μεταμφιέσεις που λέγονται ραγκούτσια ή ραγκάτσια στην Ημαθία ή ραγκουτσάρια στην Καστοριά ή κουδουνοφόροι ή αράπηδες και μπομπόγερα στη Δράμα μωμόγεροι στο Κιλκίς και στη Κοζάνη.

Στη Στερεά Ελλάδα έχουμε το αρραβώνιασμα της φωτιάς, το τάϊσμα της βρύσης.

Στην Πελοπόννησο έχουμε το σπάσιμο του ροδιού και τις τηγανίδες.

Στην Κρήτη έχουμε το Χριστόψωμο και το ανάθρεμμα του χοίρου (που το σφάζουν την παραμονή των Χριστουγέννων και τη δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων παρασκευάζουν λουκάνικα, απάκια, πηχτή σύγκλινο, ομαθιές, τσιγαρίδες).


Το πάντρεμμα της φωτιάς στην Θεσσαλία


Δε πρέπει να ξεχνάμε το έθιμο στην Άρτα, το αναμμένο πουρνάρι. Όταν γεννήθηκε ο Χριστός και πήγαν οι βοσκοί να προσκυνήσουν ήταν νύχτα σκοτεινή. Βρήκαν κάπου ένα ξερό πουρνάρι κι έκοψαν τα κλαδιά του. Πήρε ο καθένας από ένα κλαδί στο χέρι και του έβαλε φωτιά. Το σκοτεινό βουνό γέμισε χαρούμενες φωτιές, τριξίματα και κρότους. Από τότε λοιπόν στα χωριά της Άρτας όποιος πάει στο σπίτι του γείτονα για να ευχηθεί κρατά ένα αναμμένο κλαδί από πουρνάρι ή από όποιο άλλο δέντρο βρει.

Το ίδιο συμβαίνει και στα Γιάννενα, με τη διαφορά ότι δεν κρατούν κλαδί, αλλά μια χούφτα δαφνόφυλλα και πουρναρόφυλλα, που τα πετούν στο τζάκι μόλις μπούνε και καλημερίζουν.

Κι όταν τα φύλλα τα ξερά πιάσουν φωτιά κι αρχίσουν να τρίζουν και να πετάνε σπίθες, εύχονται

«Αρνιά, κατσίκια, νύφες και γαμπρούς!». Αυτή είναι η καλύτερη ευχή για κάθε νοικοκύρη.

Στα χωριά συνηθίζουν να κρεμάνε στους τοίχους και τις εξώπορτες πλεξούδες από σκόρδα, πάνω στις οποίες καρφώνουν γαριφαλάκια για να διώξουν την κακογλωσσιά που «καρφώνει» την ευτυχία του σπιτιού τους.

Την εξώπορτα των σπιτιών κοσμεί, επίσης, ένα στεφάνι από έλατο, διακοσμημένο με

χριστουγεννιάτικα στολίδια. Σύμφωνα με την παράδοση, το στεφάνι φέρνει τύχη στους ενοίκους του σπιτιού.

Την Πρωτοχρονιά ένα από τα έθιμα τα οποία και σήμερα διατηρείται είναι το έθιμο της

«μπουλουστρίνας». Τα μικρά παιδιά την πρώτη ημέρα του χρόνου επισκέπτονται τους συγγενείς (γιαγιάδες, παππούδες, θείους, νονούς) και παίρνουν από αυτούς χρηματικό ποσό ως δώρο το οποίο ονομάζεται μπουλουστρίνα. Το έθιμο αυτό διατηρείται μέχρι και τώρα στις περισσότερες περιοχές της Δωδεκανήσου.

Το ρόδι θεωρείται καρπός - σύμβολο της αφθονίας, της γονιμότητας, της καλοτυχίας και του πλούτου.  Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που έχει παραδοσιακά τέτοιο ρόλο την πρώτη μέρα του έτους στην Μεσσηνία. Το πρωί της Πρωτοχρονιάς, η οικογένεια πηγαίνει στην εκκλησία και ο νοικοκύρης κρατάει στην τσέπη του ένα ρόδι, για να το λειτουργήσει. Γυρνώντας σπίτι, πρέπει να χτυπήσει το κουδούνι της εξώπορτας - δεν κάνει να ανοίξει ο ίδιος με το κλειδί του - ώστε να είναι ο πρώτος που θα μπει στο σπίτι για να κάνει το καλό ποδαρικό, με το ρόδι στο χέρι.

Μπαίνοντας μέσα, με το δεξί, ρίχνει το ρόδι κάτω με δύναμη για να σπάσει και να πεταχτούν οι ρώγες του παντού και ταυτόχρονα λέει: “με υγεία, ευτυχία και χαρά το νέο έτος κι όσες ρώγες έχει το ρόδι, τόσες λίρες να έχει η τσέπη μας όλη τη χρονιά”. Τα παιδιά μαζεμένα γύρω - γύρω κοιτάζουν οι ρώγες αν είναι τραγανές και κατακόκκινες. Όσο γερές κι όμορφες είναι οι ρώγες, τόσο χαρούμενες κι ευλογημένες θα είναι οι μέρες που φέρνει μαζί του ο νέος χρόνος.

Έχουμε κι άλλα έθιμα όπως είναι το γκι, οι χριστουγεννιάτικες κάλτσες, οι καλικάντζαροι, ο ΄Αγιος Βασίλης, τα κάλαντα, η βασιλόπιτα, οι κολόνιες στην Κεφαλονιά κ.α.

Εμείς καταγράψαμε ένα μόνο μέρος από τις παραδόσεις μας.


Καλές Γιορτές!