PYXIDA%20MAGAZINE%20%202%20creat%20LOGO%

Ποιά ήταν η Ψωροκώσταινα


Η Πανωραία Χατζηκώστα

ή Χατζηκώσταινα, γνωστή με το παρατσούκλι Ψωροκώσταινα ή

Ψαροκώσταινα, ήταν Ελληνίδα Μικρασιάτισσα από το Αϊβαλί. Καταγόταν από αρχοντική οικογένεια που έδωσε τα πάντα υπέρ της Ελλάδας.

Σώθηκε από τη σφαγή στο Αϊβαλί και με καράβι βρέθηκε στο Ναύπλιο. Η γυναίκα αυτή έχασε τα πάντα, άντρα, παιδιά και περιουσία. Φτάνει πρόσφυγας, ορφανεμένη, άστεγη, πάμφτωχη, στο

Ναύπλιο ζητιανεύοντας για λίγα ψίχουλα που θα της επέτρεπαν να ζήσει.

Ένα ασημένιο δαχτυλίδι ήταν ότι της είχε απομείνει από την παλιά της ζωή στο Αϊβαλί.

Πριν γίνει η «Ψωροκώσταινα».

Στην εποχή που κυβερνούσε την Ελλάδα ο Καποδίστριας ζούσε στο Ναύπλιο μια ζητιάνα, που τη φώναζαν «Ψωροκώσταινα». Το 1826 με τον Ιμπραήμ να πολιορκεί το Μεσολλόγγι, στην πλατεία του Ναυπλίου πραγματοποιήθηκε έρανος προκειμένου να υποστηριχθούν οι πολιορκημένοι. Ποιος έρανος και από ποιούς; Μάταια ζητούσαν από τον πολύπαθο λαό να βάλει το χέρι στην τσέπη. Δεν είχε απομείνει τίποτα.Τότε μέσα από τον κόσμο ξεπρόβαλε η Πανωραία Χατζηκώστα.

«Δεν έχω τίποτα άλλο από αυτό το ασημένιο δαχτυλίδι κι αυτό το γρόσι. Αυτά τα τιποτένια προσφέρω στο μαρτυρικό Μεσολόγγι» είπε στην ερανική επιτροπή (αναφέρει ο Δαδιώτης). Ύστερα από αυτήν την απρόσμενη χειρονομία κάποιος από το πλήθος φώναξε «Για δείτε, η πλύστρα η Ψαροκώσταινα πρώτη πρόσφερε τον οβολό της». Κι αμέσως το φιλότιμο πήρε κι έδωσε. Άρχισαν να αποθέτουν στο τραπέζι του εράνου λίρες, γρόσια και ασημικά. Αυτή ήταν η εξέλιξη της φτωχής προσφοράς της πλύστρας Χατζηκώσταινας, που από εκείνη τη στιγμή απαθανατίστηκε «επίσημα» πλέον, με το παρανόμι «Ψωροκώσταινα».

Η πλύστρα Πανωραία όμως, δεν έδινε μόνο μαθήματα πατριωτισμού, αλλά και ανθρωπιάς, καθώς το ελάχιστο εισόδημά της το μοιραζόταν με ορφανά παιδιά αγωνιστών. Όταν μάλιστα ο Καποδίστριας ίδρυσε το ορφανοτροφείο, προσφέρθηκε – γριά πια και με σαλεμένο τον νου από τον πόνο και τις στερήσεις –  να πλένει τα ρούχα των ορφανών χωρίς καμιά αμοιβή.

Με την ίδρυση του ελληνικού κράτους, σε μια συνεδρίαση της Συνέλευσης, κάποιος θέλοντας να πει για τη φτώχεια του Ελληνικού Δημοσίου το παρομοίασε με την πασίγνωστη ζητιάνα.

Αργότερα, επί της βασιλείας του Όθωνα, οι αγωνιστές συνήθιζαν να αποκαλούν ειρωνικά την

βαυαρική αντιβασιλεία «Ψωροκώσταινα» και αυτή γεμάτη περιφρόνηση ανταπαντούσε, σε

όσους ζητούσαν τη βοήθεια του κράτους για να συντηρηθούν, «όλοι από την Ψωροκώσταινα

ζητούν να ζήσουν»...

Το όνομα «Ψαροκώσταινα» ή «Ψωροκώσταινα» το χρησιμοποιούμε σήμερα, όταν θέλουμε να

περιγράψουμε την ανέχεια και τη φτώχεια και ειδικότερα όταν θέλουμε να καταδείξουμε κάποιον ή κάτι ως τον «φτωχό συγγενή» ενός συνόλου, ή με άλλα λόγια τον «τελευταίο τροχό της αμάξης».

Στις μέρες μας, συνήθως χρησιμοποιούμε απαξιωτικά αυτή τη λέξη όταν πρόκειται να στηλιτευθεί μια κακομοιριά, υποχωρητικότητα, ανοργανωσιά, αδυναμία και φτώχια που κάποιοι θεωρούν ότι χαρακτηρίζει την Ελλάδα της νεότερης ιστορίας.


Η ομάδα του ΠΥΞΙΔΑmagazine


Πηγή: Μηχανή του χρόνου